ΘΕΑΤΡΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ: Χρόνια κωφεύουσα η πολιτεία

March 1, 2009 § Leave a comment

Το καμαρίνι του Αιμ. Βεάκη στο Θεατρικό Μουσείο

Μια ακόμη ένδειξη της συνολικότερης υποτίμησης της υπόθεσης του πολιτισμού σ’ αυτόν τον τόπο, από τις κυβερνήσεις τόσο του ΠΑΣΟΚ όσο και της ΝΔ, αποτελεί η θλιβερή κατάσταση στην οποία βρίσκεται εδώ και χρόνια το Θεατρικό Μουσείο – Κέντρο Μελέτης και Ερευνας του Ελληνικού Θεάτρου. Ο χώρος στέγασής του, επί της οδού Ακαδημίας 50, στον ημι-ισόγειο χώρο του Πνευματικού Κέντρου, είχε παραχωρηθεί από την πολιτεία ως προσωρινή λύση προ 30ετίας περίπου. Οι επαναλαμβανόμενες υποσχέσεις από όλες τις κυβερνήσεις, που πέρασαν στο διάστημα αυτών των χρόνων, για μεταστέγαση σε χώρο επαρκέστερο και καταλληλότερο έπεσαν στο κενό.Και καθώς «δεν ιδρώνει το αυτάκι» της πολιτείας, σύσσωμος, πια ο θεατρικός κόσμος απαιτεί τη μετακίνησή του από τα υπόγεια της οδού Ακαδημίας σε νέο και αξιοπρεπές κτίριο, ανάλογο του έργου και της χρηστικότητάς του. Πρόσφατα μάλιστα, με πρωτοβολία του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, πλήθος κόσμου συστρατεύτηκε, απαιτώντας από το ΥΠΠΟ και την πολιτεία να σεβαστεί και να προστατεύσει την κιβωτό του θεατρικού μας πολιτισμού.

  • Απροθυμία της πολιτείας

Το κτιριολογικό βρίσκεται σίγουρα στην κορυφή των προβλημάτων που αντιμετωπίζει το Κέντρο. «Δεν έχουμε χώρο να στεγάσουμε τον Κωτσόπουλο, την Αρώνη και τον Αλεξανδράκη» – είπε μεταξύ άλλων ο πρόεδρος Κώστας Γεωργουσόπουλος – «Δύο αποθήκες είναι γεμάτες αναξιοποίητο υλικό. Πάνω απ’ όλα χρειάζεται ένας νέος χώρος. Ο καλύτερος είναι αυτός που βρίσκεται ακριβώς από πάνω μας: ανήκει στον δήμο και φιλοξενεί γραφεία του. Αλλά δε βλέπω προθυμία από τον δήμαρχο». Ο Νικήτας Κακλαμάνης, προτίθεται λέει – σύμφωνα μ’ αυτά που μετέφερε η Πέμυ Ζούνη – να συναντήσει τους επικεφαλής του Μουσείου για να τους προτείνει εναλλακτικά κτίρια. Εχουν ήδη περάσει δυόμισι χρόνια από τότε που ο δήμαρχος της Αθήνας είχε εντάξει στις προγραμματικές του δηλώσεις τη βοήθεια προς το Θεατρικό Μουσείο.

Το καμαρίνι της Τζένης Καρέζη

Eurokinissi

Στο κτιριολογικό προστίθεται ένα ακόμη «αγκάθι». Οι σχεδόν σταθερά απλήρωτοι υπάλληλοί του. «Χρειάζεται μια επιθετική πολιτική. Να πάμε σα στρατός στα υπουργεία να εκτεθούν, όπως εκτίθενται οι άνθρωποι που δεν πληρώνονται», πρόσθεσε η Κάτια Δανδουλάκη. «Οσο δεν πιέζει κανείς, δεν γίνεται τίποτα», είπε ο Χρήστος Λεοντής.Πόση άλλη πίεση χρειάζεται άραγε το ΥΠΠΟ, για να προστατεύσει τα μοναδικά εκθέματα και τα αρχεία που με την πρώτη βροχή μουλιάζουν, ενώ η υγρασία, διαβρωτική απ’ τη μεσοτοιχία του με τα δημόσια ουρητήρια θέτει σε κίνδυνο αξιολογότατα υλικά; Πόση πίεση χρειάζεται για να καταλάβει ότι ο χώρος είναι ακατάλληλος και επικίνδυνος; Στον ίδιο χώρο στεγάζεται υποσταθμός της ΔΕΗ και πριν από δύο χρόνια, σε ένα βραχυκύκλωμα, το μουσείο παρ’ ολίγο να γίνει στάχτη. Πόσες φορές θα χρειαστεί, και καλά να προλάβει, το προσωπικό του Μουσείο να το σώσει από πλημμύρες;

  • Απαξιωμένο και σε αδιέξοδο

Αν είχε φωνή θα φώναζε πια. Τόσα χρόνια απαξιωμένο από την πολιτεία. Τόσα χρόνια που ασφυκτιά, δέσμιο ενός χώρου ακατάλληλου από κάθε άποψη. Παλαιότητα κτιρίου, κάκιστος εξαερισμός, ανεπαρκής φωτισμός, απαράδεκτες και τριτοκοσμικές συνθήκες υγιεινής (ύδρευση, αποχέτευση), μόνιμος και υπαρκτός κίνδυνος πλημμύρας (λόγω γειτνίασης με τις δημόσιες τουαλέτες) και έλκυσης παντός είδους λυμάτων, τρωκτικά και έντομα, τεράστιος κίνδυνος για την υγεία εργαζομένων και επισκεπτών λόγω των συχνών απολυμάνσεων, παντελής έλλειψη κεντρικής θέρμανσης και κλιματιστικών μηχανημάτων, έλλειψη πυρασφάλειας κ.ά.

Δεν είναι λίγες οι φορές που το Κέντρο Μελέτης και Ερευνας του Ελληνικού Θεάτρου – Θεατρικό Μουσείο κινδύνευσε να αναστείλει τη λειτουργία του. Αποκλειστικά επιχορηγούμενο από την πολιτεία, το Θεατρικό Μουσείο έχει βρεθεί πολλές φορές σε πλήρες οικονομικό αδιέξοδο, λόγω συσσωρευμένων χρεών και εξαιτίας της καθυστέρησης κάθε χρόνο της επιχορήγησης του ΥΠΠΟ.

Ενδεικτικό του τρόπου και των ρυθμών που αντιμετωπίζει η πολιτεία το θέμα του Θεατρικού Μουσείου είναι ότι σε ανακοίνωση του Εθνικού Κέντρου Θεάτρου και Χορού, στο οποίο έχει μετατοπίσει την ευθύνη του, το ΥΠΠΟ και για το Θεατρικό Μουσείο αναφέρεται ότι ο πρόεδρός του Γ. Δραγώνας διευκρίνισε ότι για το Θεατρικό Μουσείο, θα γίνουν ξεχωριστές συναντήσεις για την αντιμετώπιση των οικονομικών τους προβλημάτων. Το πότε δεν αναφέρεται. Μόνο το «θα». Ωστόσο, στην ίδια ανακοίνωση επισημαίνεται ότι ο πρόεδρος του ΕΚΕΘΕΧ ενημέρωσε τον υπουργό για τα θέματα της αποπεράτωσης του «ΣΧΟΛΕΙΟΥ» της Ειρήνης Παππά και της ανάγκης μεταστέγασης του Θεατρικού Μουσείου. «Ο Υπουργός υπήρξε κατ’ αρχήν θετικός», αλλά αποφάσισε να επισκεφθεί το «ΣΧΟΛΕΙΟΝ», ώστε να έχει προσωπική αντίληψη επί του θέματος. Η επίσκεψη έγινε το Σάββατο 7 Φεβρουαρίου. Δεν επέδειξε όμως ο υπουργός Πολιτισμού Αντώνης Σαμαράς την ίδια ευαισθησία, ώστε να επισκεφθεί και το Θεατρικό Μουσείο.

  • Ιστορία 70 χρόνων

Το Θεατρικό Μουσείο ιδρύθηκε από την Εταιρεία Ελλήνων Θεατρικών Συγγραφέων στα 1938, όταν Πρόεδρός της ήταν ο Θεόδωρος Συναδινός. Από τότε Εφορός του ορίστηκε ο ιστορικός του Νεοελληνικού Θεάτρου Γιάννης Σιδέρης, ο οποίος αφιέρωσε τη ζωή του γα την συγκέντρωση πλούσιου εκθεσιακού υλικού, καθώς και για την καταγραφή της Ιστορίας του Νεοελληνικού Θεάτρου.

Σε διάστημα λίγων χρόνων, το Θεατρικό Μουσείο εξελίχθηκε σε δυναμικό Kέντρο Μελέτης και Ερευνας του Νεοελληνικού Θεάτρου, έχοντας ένα μεγάλο αρχείο χειρογράφων, διαφόρων στοιχείων και πλούσια Βιβλιοθήκη για ό,τι αφορά το θέατρο. Ενδεικτικό είναι ότι όλοι οι θεατρολόγοι της χώρας μας και πολλοί μελετητές του θεάτρου από ξένα κράτη προσφεύγουν σε αυτό για πραγματείες και διατριβές τους.

Από το 1976, το ΚΜΕΕΘ – ΘΜ μετατρέπεται σε αυτοτελές Ιδρυμα Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου και από το 1996 υιοθετείται από τη Γενική Συνέλευση των μελών του η τωρινή επωνυμία του. Η Θεατρική Βιβλιοθήκη μεταφέρθηκε και στεγάζεται σε κτίριο επί της οδού Καραμανλάκη 7 (στάση Καλλιφρονά), ως προσωρινή κι αυτή λύση, καθώς θα έπρεπε να είναι στον ίδιο χώρο όλες οι υπηρεσίες του Κέντρου, για να μη στοιβαχτούν τα πολύτιμα βιβλία και χειρόγραφα σε κάποια αποθήκη. Η βιβλιοθήκη περιλαμβάνει σπάνιες εκδόσεις και χειρόγραφα, 34.000 περίπου τόμους για το θέατρο, που χρονολογούνται από το 1736, εκατοντάδες χειρόγραφα από το 1860, δημοσιεύματα για το θέατρο, αφίσες, καθώς και το Αρχείο Αποκομμάτων. Επίσης, το ΚΜΕΕΘ – ΘΜ έχει προσαρμοστεί στις τεχνολογικές εξελίξεις και λειτουργεί με ηλεκτρονικό σύστημα μηχανογράφησης, παρέχοντας άμεσα πλήρη στοιχεία σε κάθε ερευνητή.

Τι άλλο χρειάζεται η κωφεύουσα πολιτεία, για να πράξει το χρέος της απέναντι στη θεατρική ιστορία της χώρας μας; Πόσα χρόνια πρέπει να περάσουν, επιτέλους, ώστε οι κατά καιρούς υπουργοί Πολιτισμού να επιδείξουν λίγη σύνεση πριν να είναι πολύ αργά; Τόσα κτίρια της κτηματικής του Δημοσίου υπάρχουν. Δεν μπορεί κάποιο να παραχωρηθεί στο Κέντρο; Μέχρι πότε μια τόσο σοβαρή ιστορία θα στηρίζεται στο φιλότιμο και την αυτοθυσία των εργαζομένων;

  • Σοφία ΑΔΑΜΙΔΟΥ, ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Κυριακή 1 Μάρτη 2009

Θεατρικό Μουσείο: Αλλη μια κιβωτός πολιτισμού εκπέμπει SOS

March 1, 2009 § Leave a comment

ΘΕΑΤΡΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ – ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ ΘΕΑΤΡΟΥ

Το καμαρίνι του Αιμ. Βεάκη, στο Θεατρικό Μουσείο

Δέσμια της έλλειψης πολιτικής βούλησης βρίσκεται άλλη μια κιβωτός πολιτισμού. Η θλιβερή κατάσταση, στην οποία βρίσκεται εδώ και χρόνια το Θεατρικό Μουσείο – Κέντρο Μελέτης και Ερευνας του Ελληνικού Θεάτρου, αποτελεί άλλη μια ένδειξη της συνολικότερης υποτίμησης της υπόθεσης του πολιτισμού σ’ αυτόν τον τόπο, από τις κυβερνήσεις τόσο του ΠΑΣΟΚ όσο και της ΝΔ.Ο χώρος στέγασής του, επί της οδού Ακαδημίας, στον ημι-υπόγειο χώρο του Πνευματικού Κέντρου, είχε παραχωρηθεί από την πολιτεία ως προσωρινή λύση προ 30ετίας περίπου. Αλλά σ’ αυτήν τη χώρα και με τέτοιες κυβερνήσεις, «ουδέν μονιμότερον του προσωρινού». Οι επαναλαμβανόμενες υποσχέσεις από όλες τις κυβερνήσεις, οι οποίες πέρασαν στο διάστημα αυτών των χρόνων, για μεταστέγαση σε χώρο επαρκέστερο, έπεσαν στο κενό. Χρόνια το μουσείο ασφυκτιά δέσμιο ενός χώρου ακατάλληλου από κάθε άποψη. Παλαιότητα κτιρίου, κάκιστος εξαερισμός, ανεπαρκής φωτισμός, απαράδεκτες και τριτοκοσμικές συνθήκες υγιεινής (ύδρευση, αποχέτευση), μόνιμος και υπαρκτός κίνδυνος πλημμύρας (λόγω γειτνίασης με τις δημόσιες τουαλέτες) και έλκυσης παντός είδους λυμάτων, τρωκτικά και έντομα, τεράστιος κίνδυνος για την υγεία εργαζομένων και επισκεπτών λόγω των συχνών απολυμάνσεων, παντελής έλλειψη κεντρικής θέρμανσης και κλιματιστικών μηχανημάτων, έλλειψη πυρασφάλειας κ.ά.

Η στενότητα του χώρου οδήγησε στη μεταστέγαση της βιβλιοθήκης, το 1990, σε μια αίθουσα του κτιρίου «Κωστή Παλαμά – Ροζ κτίριο», που παραχώρησε το Πανεπιστήμιο Αθηνών. Ομως, ήταν μια προσωρινή λύση που δεν ικανοποιούσε τις ανάγκες του Κέντρου Ερευνας, καθώς έπρεπε να ακολουθούν τα ωράρια του Πανεπιστημίου. Οταν το Πανεπιστήμιο ήταν κλειστό, έκλεινε και η βιβλιοθήκη.

Το Φλεβάρη του 2003 εγκαινιάστηκε, παρουσία των Προέδρων της Δημοκρατίας, Κ. Στεφανόπουλου, και της Βουλής, Απ. Κακλαμάνη, η νέα στέγη της Θεατρικής Βιβλιοθήκης του Κέντρου Μελέτης και Ερευνας του Ελληνικού Θεάτρου – Θεατρικού Μουσείου, στο 400 τετραγωνικών μέτρων κτίριο της οδού Καραμανλάκη 7 (Πατήσια). Και πάλι δεν ήταν η επιθυμητή λύση, καθώς το Θεατρικό Μουσείο εξακολουθεί να βρίσκεται στο υπόγειο του Πνευματικού Κέντρου του Δήμου Αθηναίων, ενώ θα έπρεπε να συστεγάζονται. Οι υπεύθυνοι του Μουσείου, όμως, για να μη στοιβαχτούν τα πολύτιμα βιβλία και χειρόγραφα σε κάποια αποθήκη δέχτηκαν αυτή τη μεταστέγαση της θεατρικής βιβλιοθήκης, η οποία περιλαμβάνει σπάνιες εκδόσεις και χειρόγραφα, 34.000 περίπου τόμους για το θέατρο, που χρονολογούνται από το 1736, εκατοντάδες χειρόγραφα από το 1860, δημοσιεύματα για το θέατρο, αφίσες, καθώς και το Αρχείο Αποκομμάτων.

  • Μοναδικό …αλλά απαξιωμένο

Το Θεατρικό Μουσείο αποτελεί την πρώτη μορφή του σημερινού ιδρύματος, το οποίο δημιουργήθηκε το 1938 από την Εταιρεία Ελλήνων Θεατρικών Συγγραφέων (ΕΕΘΣ), της οποίας πρόεδρος ήταν τότε ο Θεόδωρος Συναδινός. Εφορος του Μουσείου είχε διοριστεί ο μελετητής και ιστορικός του νεοελληνικού θεάτρου Γιάννης Σιδέρης, στον οποίο οφείλεται ουσιαστικά η πρώτη συγκέντρωση του εκθεσιακού και αρχειακού υλικού. Το Θεατρικό Μουσείο λειτουργεί υπό την αιγίδα της Εταιρείας Ελλήνων Θεατρικών Συγγραφέων, ενώ το 1976 μετατρέπεται σε αυτοτελές σωματείο Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου και λίγο αργότερα μετονομάζεται σε «Μουσείο και Κέντρο Μελέτης του Ελληνικού Θεάτρου». Το 1996, μετά από απόφαση της Γενικής Συνέλευσης, υιοθετείται η σημερινή του επωνυμία. Οι αλλαγές αυτές σηματοδοτούν και τη διεύρυνση των στόχων του. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται πλέον στη μελέτη και έρευνα του Ελληνικού Θεάτρου, με την αξιοποίηση της πλούσιας θεατρικής βιβλιοθήκης και των σημαντικών αρχείων του.Το Κέντρο Μελέτης και Ερευνας του Ελληνικού Θεάτρου είναι το μοναδικό Κέντρο στη χώρα μας, που αποθησαυρίζει τη θεατρική ιστορία του τόπου που γέννησε το θέατρο. Είναι πραγματική κιβωτός του ελληνικού θεάτρου. Το Κέντρο αυτό, το οποίο μάλιστα έχει χαρακτηριστεί ως ένα από τα καλύτερα του είδους στον κόσμο μουσείο, δεν είναι απλά ένας μουσειακός χώρος. Είναι η μοναδική και ίσως η πιο αξιόλογη πηγή πληροφοριών απ’ όπου αντλούν στοιχεία φοιτητές Πανεπιστημίων, σπουδαστές δραματικών σχολών, δημοσιογράφοι, τηλεοπτικοί και ραδιοφωνικοί σταθμοί, ηθοποιοί, σκηνοθέτες και όλοι όσοι ασχολούνται με το θέατρο, τόσο στην Ελλάδα, όσο και στο εξωτερικό.

Αυτό που καθιστά ξεχωριστό, όμως, το Θεατρικό Μουσείο είναι το ότι πρόκειται για το μοναδικό στα Βαλκάνια που έχει τεκμήρια θεατρικής πορείας του έθνους επί 170 ολόκληρα χρόνια. Το Κέντρο παρακολουθεί και καταγράφει όλη την κίνηση του θεάτρου από τον τρόπο με τον οποίο κοινοποιείται το θεατρικό γεγονός: αφίσες, προγράμματα, φωτογραφίες, βιντεοταινίες, μαγνητοταινίες, δίσκοι, παρτιτούρες θεάτρου και τραγουδιών. Τεκμήρια της ζωής των καλλιτεχνών με τα πιο προσωπικά τους αντικείμενα, τα κοστούμια τους, αλλά και διαμορφωμένα καμαρίνια κορυφαίων πρωταγωνιστών. Πλούσιο είναι και το εικαστικό τεκμήριο, μακέτες και φωτογραφίες σκηνικών, μάσκες θεάτρου. Επίσης υπάρχει και γωνία αφιερωμένη στο Θέατρο Σκιών και το Κουκλοθέατρο, πόλος έλξης των παιδιών.

Αξίζει, πάντως, να δούμε με στοιχεία το έργο που προσφέρει το Κέντρο: 80.000 μαθητές σχολείων ετησίως επισκέπτονται το Μουσείο και ξεναγούνται χωρίς καμιά επιβάρυνση, ενώ οι μεμονωμένοι επισκέπτες φτάνουν περίπου τους 10.000 ετησίως, ενώ κατά τους καλοκαιρινούς μήνες παρατηρείται αυξημένη προσέλευση αλλοδαπών. 5.000 περίπου μελετητές, ετησίως, κάνουν χρήση του τεράστιου πλούτου βιβλίων, ελληνικών και ξένων (40.000 τόμοι), των περιοδικών (10.000 τόμοι) και της σπάνιας συλλογής χειρογράφων που διαθέτει η Βιβλιοθήκη. 3.000 ερευνητές ετησίως αντλούν το υλικό τους από το τεράστιο αρχειακό υλικό του Μουσείου. Στο αρχείο περιέχονται, εκτός των άλλων, και περισσότερες από 2.000 βιντεοσκοπημένες παραστάσεις, μοναδικά ντοκουμέντα για την ιστορία του Ελληνικού Θεάτρου. Επίσης, τροφοδοτούνται και ενημερώνονται όλα τα σχολεία της χώρας, δωρεάν πάντα, με βιντεοκασέτες, από παραστάσεις, ειδικά τραγωδίες.

Η μοναδικότητα των Αρχείων του Κέντρου προκάλεσε, μάλιστα, το ενδιαφέρον της «κοινωνίας της πληροφορίας» και συμπεριλήφθηκε στο πρόγραμμα ψηφιοποίησης σημαντικών αρχείων και εξόδου των στο διαδίκτυο. Από το 2001 έχει αναλάβει αποκλειστικά, σε συνεργασία με το Ελληνικό Φεστιβάλ, την έκθεση ντοκουμέντων στο Μουσείο Επιδαύρου.

  • Πολιτειακή αδιαφορία

Αποκλειστικά επιχορηγούμενο (ατάκτως και απρογραμμάτιστα) από την πολιτεία, το Κέντρο έχει βρεθεί πολλές φορές σε πλήρες οικονομικό αδιέξοδο, λόγω συσσωρευμένων χρεών και εξαιτίας της καθυστέρησης κάθε χρόνο της επιχορήγησης του ΥΠΠΟ. Οφειλές στο IKA, φόροι, μισθοδοσίες, ενοίκιο της βιβλιοθήκης του κ.ά. Δεν είναι λίγες οι φορές που ο πρόεδρός του, Κώστας Γεωργουσόπουλος, είτε από την τσέπη του, είτε από προσωπικά δάνεια, πληρώνει το ΙΚΑ, προκειμένου να πάρει την ασφαλιστική ενημερότητα που απαιτείται για να εισπράξει από το ΥΠΠΟ την επιχορήγηση. Το Κέντρο είναι μη κερδοσκοπικό Σωματείο. Δεν έχει έσοδα, δεδομένου ότι δεν εισπράττει εισιτήριο. Απασχολεί 16 υπαλλήλους (θεατρολόγους, βιβλιοθηκάριο, γραμματέα, τεχνικούς βιντεοσκοπήσεων, χειριστές υπολογιστών και βάσεως δεδομένων, ξεναγούς, λογίστρια, καθαρίστρια κλπ.) και στα δύο κτίρια.

Κατά καιρούς, πάντα προεκλογικά, είτε μετά από έντονες διαμαρτυρίες των υπευθύνων του Κέντρου, δίνονται υποσχέσεις και τα γνωστά μεγάλα λόγια. Επί υπουργίας Ευάγγελου Βενιζέλου, θέλοντας να απομακρύνει «το ποτήριον τούτο» από την ευθύνη του, ζήτησε από τον τότε καλλιτεχνικό διευθυντή του Εθνικού Θεάτρου Νίκο, Κούρκουλο, την «υιοθεσία» του Μουσείου, αγνοώντας τη διοίκηση του Θεατρικού Μουσείου και της Εταιρείας Ελλήνων Θεατρικών Συγγραφέων (ΕΕΘΣ), που έχουν τον πρώτο λόγο. Πριν τις δημοτικές εκλογές, ο Νικήτας Κακλαμάνης μίλησε στο πρόγραμμά του και για τη «φροντίδα» ή «υιοθεσία» κι αυτός του Κέντρου. Σε επικοινωνία του προέδρου του Κέντρου μαζί του, είπε ότι πρέπει πρώτα να καταγράψει την περιουσία του Δήμου …άλλα λόγια ν’ αγαπιόμαστε. Οσο για το ΥΠΠΟ, δεν έχει κτίρια, λέει. Τι ντροπή! Για την Πειραιώς και το Ιδρυμα Νιάρχου βρίσκει χώρους να παραχωρήσει, για το Κέντρο δεν έχει.

  • Σοφία ΑΔΑΜΙΔΟΥ, ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Κυριακή 31 Αυγούστου 2008

Θεατρικό Μουσείο: Προβλήματα και προοπτικές

March 1, 2009 § Leave a comment

Αλλαγή πλεύσης του υπουργού Πολιτισμού όσον αφορά την τύχη του Θεατρικού Μουσείου,καθώς στη χτεσινή σύσκεψη, που πραγματοποιήθηκε στο ΥΠΠΟ, αποφασίστηκε η επαναλειτουργία του στο χώρο που βρίσκεται σήμερα. Στην ευρεία σύσκεψη, που έγινε υπό την προεδρία του Ε. Βενιζέλου, πήραν μέρος οι Ν. Κούρκουλος, καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου, Π. Κούκος, καλλιτεχνικός διευθυντής της Λυρικής Σκηνής, Κ. Ασημακόπουλος, πρόεδρος της Εταιρείας Ελλήνων Θεατρικών Συγγραφέων, Κ. Λειβαδέας, πρόεδρος του Θεατρικού Μουσείου, Κ. Γεωργουσόπουλος, κριτικός – συγγραφέας, Πλ. Μαυρομούστακος, θεατρολόγος και υπηρεσιακοί παράγοντες. Στη σύσκεψη έγινε επισκόπηση των προβλημάτων, των δυνατοτήτων και των προοπτικών του Θεατρικού Μουσείου, ενώ αποφασίστηκε να διερευνηθούν μια σειρά από δυνατότητες για μια νέα πιο λειτουργική στέγαση του Μουσείου σε συνεργασία με την Κτηματική Εταιρεία του Δημοσίου, την Εθνική Τράπεζα και το Δήμο Αθηναίων. Επίσης, να προχωρήσουν οι διαδικασίες για τη σύσταση ενός νέου ιδρύματος, με τη συμμετοχή όλων ανεξαιρέτως των φορέων του θεατρικού χώρου (ΕΕΘΣ, κρατικές σκηνές κλπ.), που θ’ αναλάβει την οργάνωση και τη λειτουργία του Μουσείου. Με πρωτοβουλία του ΥΠΠΟ θα καταρτιστεί το σχέδιο καταστατικού του ιδρύματος, το οποίο θα τεθεί υπόψιν των ενδιαφερομένων και θα συζητηθεί.

Θετική χαρακτήρισε την εξέλιξη ο πρόεδρος του Θεατρικού Μουσείου, Κ. Λειβαδέας, καθώς τα παραπάνω συνοδεύονται με εντολή του υπουργού Πολιτισμού ώστε να βρεθούν τα χρήματα για να πληρωθούν οι μισθοί του προσωπικού.

Το υπουργείο Πολιτισμού είναι αυτό που μπορεί να εγγυηθεί για την εύρυθμη λειτουργία του Θεατρικού Μουσείου, καταβάλλοντας έγκαιρα την επιχορήγηση, ώστε ν’ αντιμετωπιστούν τα οξυμένα προβλήματα που αντιμετωπίζει και μελλοντικά να μην υπάρξουν ανάλογα.

  • ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Τρίτη 14 Ιούλη 1998

Με… ξένα κόλλυβα. “Δώρο”, στο ιδιωτικοποιημένο Εθνικό Θέατρο, θέλει να κάνει το ΥΠΠΟ το Θεατρικό Μουσείο

March 1, 2009 § Leave a comment

Δεν αγνοούσε ο υπουργός Πολιτισμού, Ε. Βενιζέλος, ότι το εκθεσιακό και αρχειακό υλικό του Θεατρικού Μουσείου ανήκει στην Εταιρεία Ελλήνων Θεατρικών Συγγραφέων (ΕΕΘΣ), όταν πρότεινε στον καλλιτεχνικό διευθυντή του Εθνικού Θεάτρου να “αναλάβει” τη δραστηριότητα του Μουσείου. Επιδεικτικά όμως αγνοεί τους άμεσα ενδιαφερόμενους της ιστορίας και τύχης του Θεατρικού Μουσείου. Χωρίς να έχει προτείνει ή ενημερώσει την ΕΕΘΣ απευθύνθηκε στον Ν. Κούρκουλο και χτες, σε συνέντευξη Τύπου, ο υπουργός ανακοίνωσε ότι το Εθνικό Θέατρο “με χαρά αποδέχτηκε την “υιοθεσία””. Νέο “δωράκι”, δηλαδή στον Ν. Κούρκουλο. Πώς να μην το δεχτεί;

Τα ερωτηματικά που προκύπτουν είναι πάρα πολλά. Αν και ο υπουργός δυσανασχετεί με τα πολλά ερωτήματα, όπως απέδειξε στη χτεσινή συνέντευξη Τύπου, αφού δεν είχε επαρκείς απαντήσεις. Το θέμα, όμως, είναι πολύ σοβαρό για να περάσει ασχολίαστο.

Ενα οικονομικό πρόβλημα έδωσε την αφορμή να αντιμετωπιστεί με υποκριτική καχυποψία από το ΥΠΠΟ το τεράστιο έργο του Θ. Μ., που χτίστηκε λιθαράκι – λιθαράκι από τον αλησμόνητο ιστορικό του νεοελληνικού θεάτρου Γιάννη Σιδέρη. Ενα ίδρυμα που μορφοποιήθηκε το 1938, όταν το ίδρυσε η ΕΕΘΣ. Οπως είπε ο υπουργός, σε προηγούμενη για το ίδιο θέμα συνέντευξη Τύπου, “πρόκειται για ιδιωτικό φορέα συνεργαζόμενο με το ΥΠΠΟ και επιχορηγούμενο μόνο από το ΥΠΠΟ. Χωρίς ποτέ να έχουμε θέσει κανένα ζήτημα για τον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται το όλο πράγμα και θα μπορούσε ενδεχομένως με τα χρήματα αυτά να επιτυγχάνεται ένα καλύτερο ή μονιμότερο αποτέλεσμα”.

Κανείς δεν έχει το δικαίωμα να μηδενίζει τον κόπο και τις θυσίες όσων συνεισέφεραν αμισθί. Υπάρχει τόση προσωπική δουλιά που είναι ανυπολόγιστης οικονομικής – και όχι μόνον – αξίας. Οταν επιχορηγεί το ΥΠΠΟ μια παράσταση ενός θιάσου με 60 εκατ., πώς γίνεται να θεωρεί πολλά τα 80 εκατ. για ένα μουσείο με τέτοια δραστηριότητα; Θα έπρεπε να ενημερωθεί ο υπουργός για τις πολύτιμες παροχές και τις ανελαστικές δαπάνες του Θ. Μ. Εξάλλου, κάθε χρόνο το Μουσείο υποβάλλει αίτηση επιχορήγησης επισυνάπτοντας ισολογισμό – απολογισμό και δεν αρνείται τον έλεγχο. Και επειδή ο υπουργός είπε ότι η “πολιτιστική πολιτική δεν είναι οι επιχορηγήσεις μόνο”, οφείλει να το αποδείξει έμπρακτα, θέτοντας σε πιο οργανωμένη βάση τη λειτουργία του Θεατρικού Μουσείου.

  • ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Παρασκευή 26 Ιούνη 1998

Θεατρικό Μουσείο: Η “κιβωτός” του ελληνικού θεάτρου κινδυνεύει

March 1, 2009 § Leave a comment

  • Το Κέντρο Μελέτης και Ερευνας του Ελληνικού Θεάτρου, το γνωστό Θεατρικό Μουσείο, είναι το μοναδικό Κέντρο στη χώρα μας που αποθησαυρίζει τη θεατρική ιστορία του τόπου που γέννησε το θέατρο, Είναι πραγματική κιβωτός του ελληνικού θεάτρου. Το Κέντρο αυτό, το οποίο μάλιστα έχει χαρακτηριστεί ως ένα από τα καλύτερα του είδους στον κόσμο μουσείο, δεν είναι απλά ένας μουσειακός χώρος. Είναι η μοναδική και ίσως η πιο αξιόλογη πηγή πληροφοριών απ’ όπου αντλούν στοιχεία φοιτητές Πανεπιστημίων, σπουδαστές δραματικών σχολών, δημοσιογράφοι, τηλεοπτικοί και ραδιοφωνικοί σταθμοί, ηθοποιοί, σκηνοθέτες και όλοι όσοι ασχολούνται με το θέατρο, τόσο στην Ελλάδα, όσο και στο εξωτερικό.
  • Το Θεατρικό Μουσείο αποτελεί την πρώτη μορφή του σημερινού ιδρύματος, το οποίο δημιουργήθηκε το 1938 από την Εταιρεία Ελλήνων Θεατρικών Συγγραφέων(ΕΕΘΣ), της οποίας πρόεδρος ήταν τότε ο Θεόδωρος Συναδινός. Εφορος του Μουσείου είχε διοριστεί ο μελετητής και ιστορικός του νεοελληνικού θεάτρου Γιάννης Σιδέρης, στον οποίο οφείλεται ουσιαστικά η πρώτη συγκέντρωση του εκθεσιακού και αρχειακού υλικού.Το Θεατρικό Μουσείο λειτουργεί υπό την αιγίδα της ΕΕΘΣ, ενώ το 1976 μετατρέπεται σε αυτοτελές σωματείο Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου και λίγο αργότερα μετονομάζεται σε “Μουσείο και Κέντρο Μελέτης του Ελληνικού Θεάτρου”.Το 1996 μετά από απόφαση της Γενικής Συνέλευσης υιοθετείται η σημερινή του επωνυμία. Οι αλλαγές αυτές σηματοδοτούν και τη διεύρυνση των στόχων του. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται πλέον στη μελέτη και έρευνα του Ελληνικού Θεάτρου, με την αξιοποίηση της πλούσιας θεατρικής βιβλιοθήκης και των σημαντικών αρχείων του, που από το 1990 υποστηρίζονται από ηλεκτρονικό σύστημα μηχανογράφησης.
Πλούσιο έργο, με πενιχρά μέσα
  • Σήμερα, στεγάζεται στο ισόγειο του Πνευματικού Κέντρου του Δήμου Αθηναίων,που διαμορφώθηκε σε εκθεσιακό χώρο από τον Κίμωνα Λάσκαρη.Ενας χώρος, όμως, που δημιουργεί αρκετά προβλήματα, όχι μόνο γιατί είναι πλέον μικρός για τα δεδομένα του, αλλά και γιατί πολλές φορές στο παρελθόν έχει πλημμυρίσει, με κίνδυνο να καταστραφούν τα εκθέματα. Η στενότητα του χώρου οδήγησε στη μεταστέγαση της βιβλιοθήκης, το 1990, σε μια αίθουσα του κτιρίου “Κωστή Παλαμά – Ροζ κτίριο”,που παραχώρησε το Πανεπιστήμιο Αθηνών.
  • “Το 1997, – λέει ο πρόεδρος του ΔΣ του Κέντρου, Κωστής Λειβαδέας – από τη βιβλιοθήκη μόνο πέρασαν 2.560 αναγνώστες, διακινήθηκαν 5.275 βιβλία, 1.191 περιοδικά, 120 χειρόγραφα, 1.429 ντοσιέ με αποκόμματα του Τύπου, δώσαμε 39.936 φωτοτυπίες. Ενώ, φέτος από την αρχή του χρόνου μέχρι τώρα έχουν διακινηθεί 2.600 βιβλία, 1.500 περίπου είναι οι αναγνώστες, διακινήθηκαν 700 περιοδικά, 2.000 αποκόμματα Τύπου, 23.000 φωτοτυπίες. Ενώ, εδώ, στο ισόγειο του Κέντρου καθημερινά έρχονται και ζητούν πληροφορίες πάρα πολλοί ενδιαφερόμενοι”.

– Η παραχώρηση αυτού του χώρου σάς ανακούφισε αρκετά;

  • “Σίγουρα μας ανακούφισε, αν και έχουμε κάποιες δυσκολίες που έχουν να κάνουν με το ότι πρέπει να ακολουθούμε τα ωράρια του Πανεπιστημίου. Οταν το Πανεπιστήμιο είναι κλειστό κλείνουμε κι εμείς. Δεν γκρινιάζουμε, αλλά δεν παύει να είναι ένας δανεικός χώρος. Από την άλλη το στεγαστικό πρόβλημα παραμένει. Υπάρχει ένα τεράστιο εκθεσιακό και αρχειακό υλικό, στοιβαγμένο σε κιβώτια σε ένα μικρό διαμέρισμα ιδιοκτησίας, από κληροδότηση, του Μουσείου, που βρίσκεται στο Παγκράτι, γιατί δεν υπάρχει χώρος, στο Θεατρικό Μουσείο”.
  • Αξίζει, πάντως, να δούμε με στοιχεία το έργο που προσφέρει το Κέντρο: 80.000 μαθητές σχολείων ετησίως επισκέπτονται το Μουσείο και ξεναγούνται χωρίς καμιά επιβάρυνση, ενώ οι μεμονωμένοι επισκέπτες φτάνουν περίπου τους 10.000 ετησίως, ενώ κατά τους καλοκαιρινούς μήνες παρατηρείται αυξημένη προσέλευση αλλοδαπών. 5.000 περίπου μελετητές, ετησίως, κάνουν χρήση του τεράστιου πλούτου βιβλίων, ελληνικών και ξένων (25.000 τόμοι), των περιοδικών (10.000 τόμοι) και της σπάνιας συλλογής χειρογράφων που διαθέτει η Βιβλιοθήκη. 3.000 ερευνητές ετησίως αντλούν το υλικό τους από το τεράστιο αρχειακό υλικό του Μουσείου.Στο αρχείο περιέχονται, εκτός των άλλων, και περισσότερες από 1.000 βιντεοσκοπημένες παραστάσεις, μοναδικά ντοκουμέντα για την ιστορία του Ελληνικού Θεάτρου. Η βιβλιοθήκη υποστηρίζεται στο σύνολό της από ηλεκτρονικό σύστημα υπολογιστών. Η μηχανοργάνωση των Αρχείων βρίσκεται σε εξέλιξη και αναμένεται με την ολοκλήρωσή της η δημιουργία μιας τράπεζας πληροφοριών, η οποία θα συμβάλει σημαντικά στην προώθηση της θεατρικής έρευνας και παιδείας στη χώρα μας.
  • “Ολοκληρώνεται – επισημαίνει ο Κωστής Λειβαδέας – και πρόκειται να κυκλοφορήσει, αν έχουμε χρήματα, ο δεύτερος τόμος της Ιστορίας του Νεοελληνικού Θεάτρου του Γιάννη Σιδέρη, προγραμματίζεται η έκδοση ενός πλήρους καταλόγου όλων των σπάνιων και παλαιών εκδόσεων του 18ου και 19ου αιώνα, που βρίσκονται στη θεατρική βιβλιοθήκη του Μουσείου, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η σύνταξη καταλόγου του μουσείου, με πλούσιο φωτογραφικό υλικό και αναλυτικές πληροφορίες για τα εκθέματα. Επίσης, προγραμματίζονται εκθέσεις κειμηλίων Μαρίας Κάλλας, ενθυμημάτων πρωταγωνιστών της επιθεώρησης, μακετών σκηνικών και κοστουμιών του Σάββα Χαρατσίδη, θεατρικής αφίσας, θεατρικής φωτογραφίας, σπάνιων χειρογράφων θεατρικών έργων και έκθεση – αφιέρωμα στους Δ. Μητρόπουλο και Μ. Καλομοίρη”.
  • Επίσης, εκτός των άλλων, το Κέντρο θέσπισε και απονέμει θεατρικά έπαθλα: “Μαρίκα Κοτοπούλη”, “Αιμίλιος Βεάκης”, “Τα Παναθήναια” για την υποκριτική, “Φώτος Πολίτης” για τη σκηνοθεσία, “Πάνος Αραβαντινός” για τη σκηνογραφία και “Δημήτρης Μητρόπουλος” για μουσική.
Κίνηση “ματ” του υπουργού Πολιτισμού
  • Εργο αναμφισβήτητα μεγάλο αυτό που επιτελεί το Θεατρικό Μουσείο και το οποίο στηρίζεται κυρίως στις προσπάθειες των μελών του ΔΣ που εθελοντικά ασχολούνται με αυτό. Οφείλουμε να μνημονεύσουμε την 30χρονη θητεία του Μανώλη Κορρέ,που πρόσφατα “έφυγε” από κοντά μας. Αλλά και όλων των μελών του ΔΣ (Κ. Λειβαδέα, Μ. Βαλληνδρά, Μ. Δημητρέα – Σαχαριουδάκη, Α. Γιαλαμά, Αλκ. Κορρέ, Α. Λεμού, Γ. Μπαστιά, Κ. Πολιτόπουλου) καθώς και των 16 εργαζομένων που δουλεύουν με ευσυνειδησία.
  • Ενα τέτοιο σπουδαίο έργο, όμως, δεν είναι εύκολο να επιτευχθεί χωρίς οικονομική στήριξη. Και οι μόνοι πόροι του Μουσείου είναι η επιχορήγηση του ΥΠΠΟ. Από τη φετινή επιχορήγηση των 80.000.000 δρχ. δεν έχει εκταμιευτεί ακόμη κανένα ποσό.Με απόφαση μάλιστα του υπουργού Πολιτισμού (783/98 που κοινοποιήθηκε στις 3 Ιουνίου) ορίζεται η πρώτη καταβολή των 20.000.000 δρχ. την 5-10-1998.Οι υποχρεώσεις όμως του Κέντρου είναι άμεσα απαιτητές και προκειμένου να μην υποχρεωθεί η διοίκηση να παύσει τη λειτουργία του Μουσείου, τρία μέλη του ΔΣ πήραν προσωπικό δάνειο, για να πληρωθούν οι υπάλληλοι, να δοθεί μέρος των ασφαλιστικών εισφορών που επιβαρύνονται με πρόστιμο, καθώς και οι τρέχοντες λογαριασμοί λειτουργίας.
  • Η δημοσιοποίηση του προβλήματος προκάλεσε το έντονο “ενδιαφέρον” ή πιθανά και την οργή του υπουργού Πολιτισμού, Ευάγγελου Βενιζέλου,για την τύχη του Μουσείου και πήρε τις αποφάσεις του χωρίς τον “ξενοδόχο”. Ο υπουργός Πολιτισμού, αγνοώντας τη διοίκηση του Θεατρικού Μουσείου και της Εταιρείας Ελλήνων Θεατρικών Συγγραφέων (ΕΕΘΣ), πρότεινε στον καλλιτεχνικό διευθυντή του Εθνικού Θεάτρου, Νίκο Κούρκουλο να “αναλάβει” τη δραστηριότητα του Μουσείου. Οπως ήταν φυσικό ο Ν. Κούρκουλος δέχτηκε. Γιατί να αρνηθεί την “υιοθεσία” ενός έτοιμου και οργανωμένου Μουσείου; Αυτό που όφειλε το ΥΠΠΟ και ο υπουργός είναι το Κέντρο Μελέτης και Ερευνας του Ελληνικού Θεάτρου – Θεατρικό Μουσείο να γίνει κρατικό. Ακούγεται ίσως οξύμωρο τη στιγμή που πολιτική της κυβέρνησης είναι η ιδιωτικοποίηση των πάντων! Αλλά, αυτό είναι το δίκαιο και ηθικό. Ενα κρατικό Θεατρικό Μουσείο.
  • “Επιδίωξή μας, από την προηγούμενη ακόμη διοίκηση, είναι να μπούμε μέσα στον προϋπολογισμό του ΥΠΠΟ, να αποκτήσουμε ίσως κάποιο κωδικό, να λυθεί μόνιμα το οικονομικό. Μας ενέταξαν πρόπερσι στις επιχορηγήσεις του ΥΠΠΟ, μαζί με τους θιάσους του ελεύθερου θεάτρου. Από κει και πέρα, όμως, εναπόκειται στην καλή διάθεση του υπουργού. Σίγουρα, πάντως, σαν διοίκηση δεν επιθυμούμε να παραχωρήσουμε το Κέντρο στο Εθνικό Θέατρο, ούτε και θα μπορούσαμε, άλλωστε, αφού τον πρώτο λόγο έχει η Εταιρεία Ελλήνων Θεατρικών Συγγραφέων”.
  • Πράγματι, το μεγαλύτερο μέρος του αρχειακού και εκθεσιακού υλικού ανήκει στην ΕΕΘΣ, η οποία το έχει παραχωρήσει με χρησιδάνειο στο Μουσείο, ενώ στο καταστατικό της υπάρχει το άρθρο 11, το οποίο αναφέρει ότι αυτό το υλικό “ούτε εκχωρείται, ούτε εκποιείται”. Με ποιο τρόπο, νόμιμο και ηθικό, θα προχωρήσει ο υπουργός σε μια “υιοθεσία”;
  • Μετά το θόρυβο, ο υπουργός κάλεσε τελικά τόσο την Εταιρεία Ελλήνων Θεατρικών Συγγραφέων και το Θεατρικό Μουσείο, αλλά μαζί και τον Νίκο Κούρκουλο. Να συζητήσουν ή να τους ανακοινώσει απλά τις διαθέσεις του; Την ερχόμενη εβδομάδα αναμένονται οι εξελίξεις.
  • Σοφία ΑΔΑΜΙΔΟΥ, ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, 12/07/1998
ΠΑΡΟΜΟΙΑ ΘΕΜΑΤΑ

Where Am I?

You are currently browsing the Θεατρικό Μουσείο category at Κείμενα.