Η διπλωματία της τέχνης

January 21, 2009 § Leave a comment

«Ο πόλεμος των Ισραηλινών εναντίον των Παλαιστινίων έχει μετατρέψει τη Γάζα και τη Δυτική Οχθη σε δύο γιγαντιαίες πολιτικές φυλακές». Η επιστολή που φιλοξένησε ο Guardian (16/1) υπογεγραμμένη από 320 Βρετανούς πανεπιστημιακούς, συγγραφείς και διανοούμενους ήταν απολύτως καταδικαστική. «Εάν είμαστε προσηλωμένοι στην αρχή της δημοκρατίας, εάν αντιστεκόμαστε στη στρατιωτική βία και την αποικιοκρατική κατοχή, είμαστε υποχρεωμένοι να πάρουμε θέση εναντίον του Ισραήλ». Ο Ερικ Χομπσμπάουμ, ο Ιλάν Παπέ και ο Σλάβοϊ Ζίζεκ είναι ανάμεσα στους υπογράφοντες. Στις αρχές του μήνα 540 Ισραηλινοί πολίτες συνέταξαν ένα κείμενο το οποίο απηύθυναν στους πρεσβευτές ξένων χωρών στην Ιερουσαλήμ (δημοσιεύτηκε στην «Αυγή» της Κυριακής): «Η καταστροφική και εγκληματική πολιτική του Ισραήλ δεν θα σταματήσει αν δεν υπάρξει μια μαζική κινητοποίηση της παγκόσμιας κοινότητας».

Οι αντιδράσεις είναι πλέον πολλές, η κατακραυγή διεθνής, οι εικόνες της σφαγής ανεξίτηλες. Πίσω από τις θηριωδίες, την απόγνωση, την απελπισία και τις ψύχραιμες αναλύσεις περί πολιτικού κόστους, ένα θεατρικό έργο γραμμένο από Ισραηλινό πριν από 18 χρόνια, αποτυπώνει την άλλη όψη της κατοχής. Αλλοτρίωση των σχέσεων, εκβαρβαρισμός των συναισθημάτων, συστηματική διάλυση του οικογενειακού πυρήνα που αποτυπώνεται μοιραία στις κοινωνικές δομές. Το «Σφαγείο» του Ιλάν Χατσόρ (που παρουσιάζεται στο Θέατρο του Νέου Κόσμου), είναι ένας επίκαιρος δημόσιος διάλογος ρεαλιστικός, οδυνηρός, αμείλικτος. Διαδραματίζεται σε ένα σφαγείο με φόντο έναν βρώμικο αιματοβαμμένο τοίχο. Τρία πρόσωπα, τρία αδέλφια, Παλαιστίνιοι (ο ένας μαχητής της Ιντιφάντα, ο άλλος καταδότης των Ισραηλινών, ο μικρότερος αμέτοχος και φοβισμένος) περιγράφουν με τον ακριβέστερο τρόπο πώς η «εισβολή» επιτυγχάνεται με τρόπους λιγότερο αιματηρούς, αλλά εξίσου «αποτελεσματικούς». Η αλληλοεξόντωση βαδίζει παράλληλα με την εξόντωση.

Ο Αραβας ως χαρακτήρας στην ισραηλινή δραματουργία έχει πλούσιο παρελθόν με διακυμάνσεις, αποχρώσεις και αντιφάσεις που παρακολουθούν τις προβληματικές αραβοεβραϊκές σχέσεις, καταγράφοντας φόβους, εμπάθειες, διαμάχες. Η παλαιστινιακή κοινωνία στις αρχές του ’90 (μετά το ξέσπασμα της πρώτης Ιντιφάντα) απεικονίζεται βίαιη και τρομακτική. Ομως τα θεατρικά πορτρέτα των Παλαιστινίων δεν είναι ούτε τυχαία ούτε ανώνυμα. Ο κατακτητής ευθύνεται και για το «σχήμα» και για το «χρώμα» και για τις «γραμμές». Οι Ισραηλινοί συγγραφείς (ορισμένοι τουλάχιστον) δεν κάνουν τυφλή προπαγάνδα ούτε εθελοτυφλούν. Βλέπουν τα αίτια, αντιλαμβάνονται ότι ο αποκλεισμός και η διαρκής απειλή της εξόντωσης ευθύνονται για τις τερατογενέσεις. «Η συμβολή του θεάτρου είναι ιδιαίτερα σημαντική σε εποχή όπου το ενδεχόμενο λύσης έχει απομακρυνθεί πολύ», σημειώνει στο διαφωτιστικό άρθρο του (τυπωμένο στο πρόγραμμα της παράστασης) ο καθηγητής Θεατρικών Σπουδών Νταν Ουριάν. Αισιόδοξο ή ουτοπικό, το μήνυμα, στηρίζει τη «συμφιλίωση» περισσότερο στη διπλωματία της τέχνης παρά στην τέχνη της διπλωματίας. [Tης Mαριας Kατσουνακη, Η Καθημερινή, 20/01/2009]

Tagged:

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

What’s this?

You are currently reading Η διπλωματία της τέχνης at Κείμενα.

meta

%d bloggers like this: